Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna im. Stefana Żeromskiego w Drawsku Pomorskim w przyszłym roku obchodzić będzie jubileusz 70-lecia swojej działalności. Tegoroczny kapitalny remont siedziby biblioteki, mieszczącej się w budynku dawnego ośrodka kultury sprawił, że nic nie wskazuje już na to, że jest ona tak sędziwą jubilatką. Zarówno nowoczesny wygląd jak i jej wyposażenie, umożliwiają bibliotece wyjście z ofertą szeroko poza tradycyjne funkcje bibliotek.

Jedną z nowych ofert drawskiej biblioteki będzie projekt Biblioteki Cyfrowej. Zmiany spowodowane postępem technologicznym niewątpliwie wpłynęły na funkcjonowanie bibliotek, które zaczęły zastanawiać się nad tym, jak chronić swoje zbiory oraz w jaki sposób udostępniać je dla społeczeństwa. Efektem tych rozważań była koncepcja tworzenia bibliotek cyfrowych, która przyczyniła się do masowej digitalizacji i tworzenia zbiorów cyfrowych oraz rozwijania sposobów długoterminowej archiwizacji. Kolekcje cyfrowe, która udostępnione będą w drawskiej bibliotece są idealnym miejscem dla czytelników, gdyż umożliwiają dostęp do zbiorów o każdej porze i w każdym miejscu. Tym samym biblioteka wychodzi naprzeciw oczekiwaniom swoich użytkowników, dając im możliwość korzystania z najstarszych zbiorów oraz zapewniając dostęp do wiedzy, nauki i dziedzictwa kulturowego. Biblioteka cyfrowa zapewni dostęp do wiedzy dla innych pokoleń - tak najogólniej można przedstawić jej misję

Czym jest Biblioteka Cyfrowa?

Z definicji jest to biblioteka, która posiada uporządkowany zbiór publikacji w postaci cyfrowej i udostępnia je w sieci. Zadaniem jej jest pozyskiwanie zasobów (materiałów do publikacji), przetwarzanie ich na postać cyfrową (np. poprzez skanowanie), opisywanie ich za pomocą systemu informatycznego, a końcowym elementem jest udostępnianie tych zasobów szerokiej publiczności za pomocą specjalnego oprogramowania służącego do tworzenia bibliotek cyfrowych i zarządzania nimi. Biblioteki cyfrowe są przyszłością dla społeczeństwa, a także stanowią ważny element w działalności każdej tradycyjnej bibliotek i innych instytucji. Biblioteka zdecydowała się na stworzenie platformy do udostępnianie kolekcji cyfrowych, może udostępniać dzięki niej cenne, a nieraz najstarsze i rzadkie zbiory, do których dostęp w rzeczywistości mają tylko nieliczne osoby. Dzięki bibliotece cyfrowej można zachować i zabezpieczyć ważne dla potomnych dziedzictwo kulturowe.

Cele Biblioteki Cyfrowej

Główne cele jakie ma do zrealizowania powstająca biblioteka to ochrona dziedzictwa kulturowego, zapewnienie długoterminowej archiwizacji zasobów cyfrowych oraz umożliwienie użytkownikom dostępu do zdigitalizowanych zbiorów i zasobów biblioteki. Tworzenie biblioteki w cyfrowym środowisku to:

  1. budowanie nowych standardów (standardy tworzenia bibliotek cyfrowych, opracowania metadanych),
  2. usług (upowszechnianie zasobów i dostęp do nich),
  3. zasad (dobór zasobów do digitalizacji, tworzenie obiektów cyfrowych i rozwijanie formatów zapisów plików cyfrowych),
  4. wyrobienie nowego trybu pracy bibliotekarzy (podniesienie tradycyjnych procesów bibliotecznych do środowiska elektronicznego, organizacja pracy w środowisku wirtualnym,
  5. wytyczanie nowych celów (digitalizacja)
  6. zabezpieczenie i długotrwała archiwizacja zbiorów.

Funkcje Biblioteki Cyfrowej

Biblioteka Cyfrowa pełni przede wszystkim funkcję społeczno-integracyjną, gdyż zgodnie ze swoją misją udostępnia zbiory, z których mogą korzystać wszyscy zainteresowani. Społeczność biblioteki cyfrowej widoczna będzie za pośrednictwem portali społecznościowych, gdzie zarejestrowani użytkownicy dzielić się będą uwagami o kolekcjach cyfrowych.

Funkcja informacyjna biblioteki cyfrowych polega na gromadzeniu zasobów informacji o różnym charakterze oraz udostępnianie opisu tych informacji( co zawiera dana kolekcja, jakie zbiory są w niej udostępniane). Jednocześnie umożliwia przeglądanie zasobów na urządzeniach mobilnych.

Funkcja wyszukiwania polega na udostępnianiu narzędzi pozwalających na wyszukiwanie jej zbiorów oraz informacji o tych zbiorach.

Funkcja poznawcza to umożliwienie zdobycia wiedzy, która jest gromadzona w formie dokumentów cyfrowych., funkcjonalny interfejs strony internetowej, umożliwiający swobodne korzystanie ze strony www Biblioteki Cyfrowej i odnajdywanie poszukiwanych informacji.

Funkcja naukowo-edukacyjna polega na kształtowaniu rodzaju udostępnianych zasobów cyfrowych (publikacje naukowe, materiały dydaktyczne i inne pomoce naukowe).

Funkcja rozrywkowa to umożliwienie użytkownikom dostępu do różnego rodzaju zbiorów np. fotografii, widokówek, których treść związana jest z zainteresowaniami odbiorców, lub materiałów audiowizualnych, które użytkownik uzna za atrakcyjne do oglądania, np. wirtualne wystawy muzealne.

Funkcja kulturowa bibliotek umożliwia zabezpieczenie dziedzictwa kulturowego ważnego dla społeczeństwa (zasoby historyczne i regionalna).

Wyposażenie Biblioteki Cyfrowej

W ramach środków z dotacji MKiDN z Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa Priorytet Infrastruktura Bibliotek 2016-2020 zakupiono do drawskiej biblioteki zestaw do digitalizacji zbiorów wraz z niezbędnym oprogramowaniem i systemem od udostępniania cyfrowej wersji zasobów biblioteki. Pracownicy biblioteki odbyli już wstępne szkolenie z zakresu umiejętności obsługi zakupionego sprzętu, ale zarówno szkolenie jak i umiejętność digitalizacji to proces długofalowy. Urządzenie, które będzie wykorzystywane do procesu digitalizacji to skaner ATIZ BookDrive PRO. Wprowadzanie i udostępnianie zdigitalizowanych zbiorów biblioteki cyfrowej umożliwi program dLibra.

Pracownicy, którym powierzono obowiązki obsługi i tworzenia biblioteki cyfrowej muszą myśleć systemowo, czyli opracować strategię, która pozwoli, przy użyciu odpowiednich narzędzi, zbudować system przydatny i funkcjonalny dla użytkowników. Opracowanie procesu digitalizacji wiąże się z wieloma zadaniami, w tym: selekcją materiałów przeznaczonych do digitalizacji oraz oceną tych materiałów, wyborem technologii digitalizacji, przygotowaniem obiektów cyfrowych i ich obróbką graficzną, opracowaniem metadanych oraz przygotowanie gotowego pliku prezentacyjnego do udostępniania na platformie cyfrowej biblioteki.

Informacja opracowana na podstawie książki mgr Barbary Marii Morawiec pt. „Biblioteka cyfrowa"

INFO [Ośrodek Kultury Drawsko Pomorskie]